Rechtsvormen
In grote lijnen bestaan er twee soorten rechtsvormen: organisatievormen zonder rechtspersoonlijkheid en organisatievormen met rechtspersoonlijkheid.

Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een organisatievorm zonder rechtspersoonlijkheid is de ondernemer in privé aansprakelijk. Er wordt dan geen onderscheid worden gemaakt tussen het ondernemingsvermogen en het privé-vermogen van de ondernemer. In zo'n geval is bijvoorbeeld de ondernemer die met een eenmanszaak aan het economisch verkeer deelneemt, met zijn gehele vermogen aansprakelijk voor alle schulden. Is deze ondernemer in algehele gemeenschap van goederen gehuwd, dan kan deze aansprakelijkheid tot gevolg hebben dat ook het aandeel van de andere echtgenoot in de gemeenschappelijke bezittingen verloren gaat. (Bovenstaande is anders bij de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap met verschillende beherende vennoten, waarover hieronder meer).

Ondernemingen met rechtspersoonlijkheid
Wanneer een rechtspersoon - de tweede soort rechtsvorm - wordt opgericht dan wordt een 'nieuw rechtssubject' geschapen. Een rechtspersoon is, net als de mens, zelfstandig drager van rechten en plichten.
Dat betekent dat, wanneer via een rechtspersoon aan het economisch verkeer wordt deelgenomen, in beginsel alleen die rechtspersoon aansprakelijk is voor de schulden die uit het ondernemen voortvloeien.

We kennen in de notariële praktijk de volgende rechtspersonen:
Besloten vennootschap (BV) / Naamloze vennootschap (NV)
De privé aansprakelijkheid van de privé-ondernemer zal sommige mensen afschrikken. Als het niet zo goed gaat met de onderneming, lopen ze het risico alles kwijt te raken. Om dit te voorkomen, kan de onderneming door en voor rekening van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BV) of een naamloze vennootschap (NV) gedreven worden.
De besloten vennootschap is de meest voorkomende rechtspersoon in Nederland. Dit is een rechtspersoon met een in aandelen verdeeld kapitaal (eigen vermogen) dat los staat van het privé-vermogen van de ondernemer. Wanneer de onderneming in een BV is ondergebracht, kan de ondernemer in beginsel niet méér geld verliezen dan tot het bedrag waarvoor hij in de BV deelneemt (waarvoor hij aandelen heeft genomen): de BV is zelf aansprakelijk voor de schulden die uit het ondernemen voortvloeien.

Een gouden handdruk in de eigen stamrecht BV!

Indien uw arbeidsovereenkomst ten gevolge van ontslag wordt beëindigd, heeft u veelal recht op een ontslagvergoeding ten laste van de werkgever. Als deze vergoeding als eenmalige uitkering wordt verstrekt (gouden handdruk), leidt dat tot fiscale afrekening ineens tegen het progressieve tarief in de inkomstenbelasting. Het is ook mogelijk deze heffing te ontgaan door het bedingen van zgn. stamrecht. Een stamrecht leidt tot een recht op periodieke uitkeringen. Een stamrecht kan worden ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij of de ex-werkgever, maar ook bij uw eigen stamrecht-BV.
De voormalige werkgever stort de gouden handdruk bij een door u opgerichte stamrechtvennootschap of als deze nog niet is opgericht op de derdengeldenrekening van de notaris. De ex-werkgever, uzelf en de notaris maken een zogenaamde drie-partijen-overeenkomst waarbij partijen zich verplichten de gouden handdruk uiterlijk 3 maanden na storting op de derdengeldenrekening van de notaris, of zoveel eerder als de vennootschap is opgericht, te storten op een rekening van uw eigen stamrecht-BV. Dit voorkomt een directe afrekening met de fiscus.
Er zijn regels voor het renderend maken van het stamrechtkapitaal. Binnen het kader van die regels kunt u, als directeur/groot aandeelhouder van uw eigen stamrecht-BV, zelf bepalen hoe u de gouden handdruk belegt.
Uw keuze voor afstorting van de gouden handdruk bij een verzekeringsmaatschappij, hetzij bij de voormalige werkgever, hetzij bij uw eigen stamrecht-BV is afhankelijk van een aantal aspecten zoals het al dan niet opstarten van uw eigen bedrijf, de gewenste flexibiliteit in het belegd vermogen, uw leeftijd, toekomstverwachtingen, maar ook de omvang van de gouden handdruk. Vanaf ongeveer €.45.000 kan de eigen stamrecht-vennootschap al interessant zijn.
Het rendement op de opbrengst van de beleggingen wordt fiscaal belast met vennootschapsbelasting. De stamrechtverplichting moet worden opgerent; de opbrengsten en de verplichtingen vallen veelal tegen elkaar weg zodat per saldo geen vennootschapsbelasting verschuldigd hoeft te zijn. De uitkeringen door de vennootschap aan de rechthebbende op het stamrecht worden periodiek verstrekt. Deze periodieke uitkeringen zijn dan progressief belast in de inkomstenbelasting.
Als de uitkeringen niet direct nodig zijn, kunnen deze worden uitgesteld en daarmee ook de belastingheffing!
De volstorting van de aandelen dient tenminste EUR.18.000 te bedragen. Dit bedrag mag niet uit de gouden handdruk worden voldaan.
Informeert u bij ons notariskantoor naar uw mogelijkheden.

Nodig zijn:

• Notariële akte van oprichting van de stamrecht-BV met vaststelling statuten
• Overeenkomst met de ex-werkgever
• Onderhandse akte tot het doen van periodieke uitkeringen.

Stichting
Bij een stichting wordt veelal gedacht aan een algemeen nut beogende instelling. In de praktijk wordt een stichting echter voor veer meer doeleinden gebruikt dan als algemeen nut beogende stichting.
Een stichting wordt opgericht bij notariële akte. Kenmerkend voor een stichting is, dat deze geen leden heeft. Voorts is het een stichting niet toegestaan uitkeringen te doen aan de oprichters van de stichting of aan hen die deel uitmaken van de organen van de stichting. Bij overtreding van dit verbod kan de stichting door de rechtbank worden ontbonden.
Bij de oprichting van een stichting worden de statuten vastgesteld, waarin in ieder geval worden vermeld: de naam, de plaats van vestiging, het doel van de stichting, de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders, wat er moet gebeuren met het overschot na ontbinding van de stichting (of de manier waarop dit moet worden vastgesteld). Tenslotte moet het woord 'stichting' deel uit te maken van de naam.

Vereniging
Zodra door meerdere personen een gemeenschappelijk doel wordt nagestreefd dat niet mag zijn gelegen in het uitkeren van winst aan diezelfde personen, is sprake van een informele vereniging. Kenmerkend voor de vereniging is dat zij leden heeft. De bestuurders, die voor de vereniging naar buiten optreden en de vereniging daarbij binden, zijn naast de vereniging hoofdelijk aansprakelijk.
Worden de statuten van de vereniging vervolgens in een notariële akte vastgelegd, dan ontstaat de vereniging met volledige rechtsbevoegdheid. In de statuten moeten in ieder geval worden opgenomen: de naam en het doel van de vereniging, de verplichtingen van de leden, de wijze van bijeenroeping van de ledenvergadering en de wijze van benoeming en ontslag van bestuurders. Bovendien moet de akte in de Nederlandse taal worden opgesteld.
Een vereniging die niet bij notariële akte wordt opgericht, de zgn. vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid, kan geen erfgenaam zijn en geen onroerende zaken verkrijgen.
Kenmerkend voor de vereniging is dat zij leden heeft. De bestuurders, die voor de vereniging naar buiten optreden en de vereniging daarbij binden, zijn naast de vereniging hoofdelijk aansprakelijk.

Coöperatie
De coöperatie is een bijzondere vereniging met als belangrijkste verschil met de gewone vereniging dat de winst aan de leden mag worden uitgekeerd. Hoewel coöperaties ook zeer bruikbaar zijn in kleinere samenwerkingsverbanden, worden ze veel aangetroffen in de agrarische sector.

Levering van aandelen
Het vermogen van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is verdeeld in aandelen. Voor de overdracht/levering van dergelijke aandelen is een notariële akte vereist. Dit geldt eveneens voor het vestigen van beperkte rechten, zoals vruchtgebruik op pandrecht, op aandelen.
In de akte van levering moet men onder meer vermelden wanneer en hoe de verkoper de aandelen (of het beperkte recht daarop) heeft verkregen. De overdracht dient voorts te worden aangetekend in het register van aandeelhouders.
De aandelenoverdracht is pas compleet wanneer de BV de overdracht heeft erkend of wanneer de aandelenoverdracht aan de BV is betekend. Pas daarna kan de nieuwe aandeelhouder (of rechthebbende) de rechten uitoefenen die aan de aandelen zijn verbonden.

Bedrijfsoverdracht
Indien een ondernemer -al dan niet middels een BV of NV- zijn bedrijf wil overdragen, zal hij met een aantal problemen worden geconfronteerd. Deze problemen zullen behalve civielrechtelijk (wie gaat onderneming voorzetten?) ook fiscaalrechtelijk van aard zijn (hoe bereiken we dat er zo min mogelijk belasting betaald hoeft te worden?). Tevens kan er een financieringsprobleem ontstaan (hoe gaat de voortzetter alles betalen?). Naast advies van een belastingadviseur en/of accountant speelt de notaris een belangrijke adviserende rol.

Fusie en splitsing
Marktontwikkelingen, vermindering van handelsbarrières, one-stop-shopping. Er zijn allerlei oorzaken van het toenemend aantal fusies in de afgelopen decennia. Er zijn vele soorten fusies en juridisch bezien zijn ze allemaal verschillend.
Ingeval van een bedrijfsfusie neemt één van de fusiepartners de activa en passiva van een ander bedrijf over. Van een aandelenfusie wordt gesproken wanneer de ene vennootschap tegen uitreiking van eigen aandelen, aandelen verkrijgt in een andere vennootschap. In het onderwijs en bij zorginstellingen vinden veel bestuurlijke fusies plaats, waarbij alle activa en passiva tezamen met het bestuur over de betreffende instelling worden overgedragen. En tenslotte de juridische fusie op grond waarvan - met in achtneming van zeer strikte voorwaarden - één of meer verdwijnende rechtspersonen volledig opgaan in een verkrijgende rechtspersoon.
Voorts is het mogelijk om een rechtspersoon te splitsen. Met inachtneming van allerlei formele procedures is het mogelijk om een bestaande (gefuseerde) onderneming te splitsen in twee of meer nieuwe ondernemingen of een deel van het vermogen van een bestaande onderneming af te splitsen naar een of meer andere al dan nog niet bestaande ondernemingen.
De juridische fusie en splitsing kunnen prachtige middelen zijn in het kader van uitbouw of herstructurering van uw onderneming. Aangezien dit ingewikkelde zaken zijn, is een actieve rol voor de notaris en overige adviseurs weggelegd.

Heeft u vragen of wilt u nadere informatie over (een van) bovenstaande onderwerpen, klik hier.

naar boven